Saglik Merkezine Hosgeldiniz!
AMİPLİ DİZANTERİ

Konuyu Hazırlayan. Dr. Konçuy Mergen - Dr. Tülay Bursalı

E.Histolitika

İnsanda enteropatojen tek amiptir. Kolon mukozasını tutar ve kanlı mukuslu diareye neden olur.

İki formu vardır.

1) Trofozoid form

2) Kist formu

E. Histolitika trofozoidleri 25 mm çapında,pseudopotları ile hareket eden formlardır.Canlı trofozoidlerde çekirdek belli belirsizdir.Trofozoid form konak dışındaki şartlarda yaşamını sürdüremez. Bu nedenle hastalığın yayılımından sorumlu değildir. E.Histolitika kistleri ise dört nükleusludur. Dış şartlara dirençlidir. Bulaştan kistler sorumludur.

BULAŞMA YOLLARI

Kistler

  • İnsandan insana
  • Direkt temasla
  • İnsan dışkısı ile kirletilmiş gıda ve sularla dolaylı olarak
  • Böcekler aracılığı ile mekanik olarak

PATOGENEZ

E.histolitika trofozoid formu iki tür gelişim gösterir.

1)Barsak lümeni formu

2)Doku formu

Barsak lümeni formu oral bulaşan kistler ince barsakta sindirim salgıları ile uygun pH da açılır ve dört çekirdekli metakistler ortaya çıkar. Çekirdeğin ikiye bölünmesi ile sekiz çekirdekli metakistik trofozoidler oluşur. Bunların etrafında sitoplazma ile çevrilmesi sonucunda sekiz küçük trofozoid form oluşur.

Doku formu barsak lümenindeki amipler daha fazla büyüyüp barsakepitel hücrelerini eritip mukozanın propriya tabakasına geçer. Doku artıkları ve eritrositlerle beslenerek çoğalır.Doku formu 20-40 mm. boyutundadır. Bu formlar barsağa dönerek prekist ve kist dönemini geçirir ve dışkı ile atılır. İçlerinde eritrosit bulunur.

KLİNİK

Hastalığın % 80-99’ u asemptomatiktir. Rutin dışkı incelemesinde kistlerin görülmesi ile saptanır. Geri kalan %20-1 vakada 1-4 haftalık inkubasyon periyodundan sonra gastrointestinal sistemde hastalık belirtileri başlar. Bu belirtiler alt abdomende ağrı, orta derecede ateş, kanlı ishal (tenesmusla birlikte veya değil) dir.Üç şekilde seyredebilir.

1)Fulminan kolit: Sık görülmez. Kötü beslenenlerde, hamilerde, kortikostreroid kullananlarda ortaya çıkar. Mortalitesi yüksektir. Karaciğer abseleri ile seyreder. İlaç tedavisine cevap vermedikleri için tanı önemlidir.

2)Amebik kolit: İnflamatuar barsak hastalıkları ile karışabilir. İntermittent diare, mukuslu dışkı, karın ağrısı, flatuens, kilo kaybı ile seyreder.

3)Ameboma:Çok ender rastlanır.(%0.5-1.5) Ortaya çıkan granülomlar. Barsakta sucuk şeklinde tümoral kitleler olarak ele gelir. Çekum.asendan kolon, sigmoid vetransvers kolonda sık görülür. Dışkı normal şeklini kaybeder. Kan ve mukus içerir. Şeffaf mukustan dolayı ağaç çileği ezmesine benzer. Hastalık bir süre böyle seyrettikten sonra belirtiler kaybolur. Daha sonra belirtiler tekrarlar.

4)Ekstraintestinal tutulumla seyreden form: Karaciğer fazla tutulumun olduğu organdır. Ateş, kilo kaybı, sağ üst kadranda rahatsızlıkla seyreder. Anemi, lökositoz, alkalenfosfatazda yükselme eşlik eder. Tanı ultrasonografi ile konur. Nadiren plevra perikardium yayılımı, beyin, akciğer ve böbrek tutulumu olabilir.

KOMPLİKASYONLAR

  • Barsak kanaması
  • Barsak dilinmesi
  • Peritonit
  • Apendisit
  • Yerel apseler
  • Perianal deri ülserasyonları

TANI

  • Dışkı veya rektosigmoidoskopikmateryalde trofdzoidlerin görülmesi
  • Paraziti karşı oluşan antikorların saptanması

KORUNMA

  • Suların klorlanması
  • El yıkama
  • Sıvı sabun kullanılması
  • Kağıt havlu kullanımı
  • Yeşil sebze ve meyvaların iyi yıkanması

| Ana Menu | E-Posta | Bilkent Üniversitesi Ana Sayfası |